Bảng giá dịch vụ chăm sóc người già là thứ chị Hạnh mở ra xem mỗi tối, ngay sau khi vừa nấu xong bữa cơm và gọi điện hỏi thăm mẹ ở quê, trong lúc hai đứa nhỏ vẫn đang giành nhau cái điều khiển tivi ngoài phòng khách. Câu chuyện tìm hiểu chi phí, chọn nơi chăm sóc cha mẹ không còn xa lạ với nhiều gia đình trẻ ở thành phố, khi ông bà ngày một lớn tuổi còn con cái thì quay cuồng giữa công việc, con nhỏ và hàng tá việc không tên mỗi ngày.
Áp lực “thế hệ bánh kẹp”: vừa lo con nhỏ, vừa lo cha mẹ già
Nhiều người ở độ tuổi ba mươi, bốn mươi đang rơi vào tình cảnh mà giới chuyên môn hay gọi là “thế hệ bánh kẹp” – một bên là con cái còn nhỏ cần đưa đón, học hành, một bên là cha mẹ ngày càng lớn tuổi, sức khỏe không còn như trước. Sáng đi làm, tối về lo cơm nước cho con, cuối tuần lại chạy xe hàng chục cây số về thăm ba mẹ, nhiều người thừa nhận bản thân gần như không còn thời gian cho riêng mình.
Chúng tôi từng trò chuyện với không ít độc giả trong quá trình biên tập các bài viết về đời sống gia đình, và một điểm chung dễ nhận thấy là ai cũng muốn giữ cha mẹ ở gần, tự tay chăm sóc, nhưng thực tế công việc văn phòng bận rộn khiến điều đó khó duy trì lâu dài. Có người tranh thủ tìm đến các công cụ số, các giải pháp có thêm thời gian cho việc quan trọng để bớt ôm đồm việc vặt ở công ty, dành thời gian đó về thăm cha mẹ nhiều hơn. Cũng có người nhờ đến một trợ lý số giúp bớt quá tải việc vặt ở công sở, coi đó là cách gỡ bớt gánh nặng thời gian trong ngày.
Vấn đề là không phải lúc nào tối ưu công việc cũng đủ để giải quyết bài toán chăm sóc người già. Khi cha mẹ bắt đầu quên uống thuốc, đi lại chậm chạp hơn, hay có dấu hiệu lú lẫn nhẹ, đó thường là lúc gia đình cần nhìn thẳng vào việc liệu con cái có đủ thời gian và chuyên môn để tự chăm sóc hay không, thay vì chỉ cố gắng thu xếp thêm.
Tự chăm ở nhà hay thuê người, gửi trung tâm: bài toán không chỉ là tiền
Khi bàn đến việc ai sẽ chăm sóc cha mẹ già, hầu hết các gia đình đều đi qua ba lựa chọn quen thuộc: tự mình xoay xở, thuê người giúp việc hoặc điều dưỡng riêng theo giờ, và gửi vào một cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp. Mỗi hướng đi lại kéo theo một kiểu áp lực khác nhau, không nơi nào là hoàn hảo tuyệt đối.
| Hình thức | Điều đáng cân nhắc |
|---|---|
| Tự chăm sóc tại nhà | Giữ được không khí gia đình quen thuộc, nhưng đòi hỏi con cái phải sắp xếp thời gian rất nhiều, dễ kiệt sức nếu cha mẹ có bệnh nền cần theo dõi sát |
| Thuê người theo giờ | Linh hoạt hơn, phù hợp khi cha mẹ còn tự chủ được phần lớn sinh hoạt, song chất lượng phụ thuộc nhiều vào tay nghề và sự tận tâm của từng người được thuê |
| Cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp | Có đội ngũ điều dưỡng, lịch theo dõi sức khỏe rõ ràng, nhưng cần tìm hiểu kỹ uy tín từng nơi trước khi gửi gắm người thân |
Yếu tố quyết định thường không nằm ở việc gia đình có bao nhiêu tiền, mà ở tình trạng sức khỏe thực tế của cha mẹ. Một cụ ông vẫn còn minh mẫn, tự đi lại được thì việc thuê người hỗ trợ vài giờ mỗi ngày có thể đã đủ. Nhưng nếu cha mẹ có bệnh tim mạch, tiểu đường cần theo dõi đường huyết thường xuyên, hoặc từng có tiền sử té ngã, thì một môi trường có điều dưỡng túc trực 24/24 lại là lựa chọn an toàn hơn nhiều so với việc chỉ trông cậy vào người thuê ngoài không có chuyên môn y tế.
Có gia đình từng chia sẻ với chúng tôi rằng ban đầu họ nhất quyết không muốn gửi mẹ vào trung tâm vì sợ mang tiếng bất hiếu, nhưng sau vài tháng thuê người chăm không ổn định, người này nghỉ người kia mới vào lại phải làm quen từ đầu, họ mới nhận ra một cơ sở chuyên nghiệp với đội ngũ cố định đôi khi lại mang đến sự ổn định mà gia đình không tự tạo ra được. Cũng giống như câu chuyện nhiều chủ shop nhỏ từng kể với chúng tôi về hành trình muốn rảnh tay hơn nhờ ứng dụng công nghệ vào công việc, đôi khi giao bớt một phần trách nhiệm cho người có chuyên môn lại là cách để mọi việc vận hành trơn tru hơn, chứ không phải dấu hiệu của sự thờ ơ.
Trước khi quyết định, nên tìm hiểu kỹ bảng giá dịch vụ chăm sóc người già
Một khi đã nghiêng về phương án gửi vào cơ sở chăm sóc, bước tiếp theo là so sánh bảng giá dịch vụ chăm sóc người già giữa các nơi, thay vì chỉ nhìn vào con số tổng trên tờ báo giá. Nhiều khoản chi phí dễ bị bỏ sót khi so sánh vội: phí sinh hoạt cơ bản, phí y tế khi có bác sĩ thăm khám định kỳ, phí vật lý trị liệu cho người từng bị tai biến, và cả phí dinh dưỡng riêng nếu cha mẹ cần chế độ ăn kiêng đặc biệt do tiểu đường hay bệnh thận.
Gia đình có thể tham khảo bảng giá dịch vụ chăm sóc người già tại website của Dưỡng lão Hạnh Phúc Viên để hình dung rõ hơn những khoản mục thường có trong một gói dịch vụ trọn gói, từ đó dễ so sánh với các lựa chọn khác đang cân nhắc. Việc này giúp tránh tình trạng chọn nơi có mức giá thoạt nhìn rẻ hơn, nhưng sau đó lại phát sinh thêm hàng loạt phụ phí không được nêu rõ ngay từ đầu.
Ngoài giá cả, chúng tôi cho rằng gia đình nên hỏi trực tiếp về tỷ lệ điều dưỡng trên số người già đang được chăm sóc, tần suất bác sĩ đến thăm khám, cũng như quy trình xử lý khi có tình huống khẩn cấp giữa đêm. Một cơ sở minh bạch thường sẵn sàng trả lời rành mạch những câu hỏi này, thay vì chỉ đưa ra lời hứa chung chung về “chăm sóc tận tâm” mà không có gì cụ thể để kiểm chứng.
Kết luận
Không có công thức chung nào áp dụng được cho mọi gia đình khi nói đến chuyện chăm sóc cha mẹ già, bởi mỗi nhà một hoàn cảnh, mỗi cha mẹ một tình trạng sức khỏe khác nhau. Điều quan trọng hơn cả là con cái dành đủ thời gian tìm hiểu, so sánh kỹ giữa các lựa chọn, xem tận nơi nếu có thể, thay vì quyết định vội vì áp lực thời gian hay cảm giác áy náy nhất thời.
Nếu bạn đang trong giai đoạn cân nhắc, đừng ngại dành một buổi cuối tuần để trực tiếp trao đổi với vài cơ sở, hỏi kỹ về bảng giá dịch vụ chăm sóc người già cũng như đội ngũ chăm sóc thực tế. Một quyết định được cân nhắc kỹ từ đầu sẽ giúp cả gia đình yên tâm hơn rất nhiều về sau, thay vì cứ mãi phân vân mỗi khi nhắc đến chuyện của ba mẹ.