Với người trẻ đang sống trong căn hộ nhỏ, chuyện nhà cửa, nội thất, thiết bị và vật liệu gần như lúc nào cũng là một bài toán nan giải. Ngân sách eo hẹp, thời gian thì ít, còn đồ đạc cứ thế tích dần lên sau mỗi tháng. Trong những buổi tư vấn gần đây, điều chúng tôi nghe nhiều nhất không phải là làm sao cho đẹp, mà là mong có một góc phòng thật yên sau một ngày dài. Nghe thì giản dị, nhưng để có được cảm giác ấy, bạn cần nhìn lại cách mình bố trí không gian sống.
Vì sao người trẻ ngày càng chọn lối sống gọn gàng?
Chúng tôi thấy xu hướng này lan khá nhanh trong vài năm trở lại đây. Phần lớn người trẻ làm việc ngay tại nhà hoặc trong những căn hộ có diện tích khiêm tốn, nên phòng ngủ, phòng khách và góc làm việc thường dồn chung vào một chỗ. Khi đồ đạc quá nhiều, bàn làm việc bừa bộn, đầu óc cũng theo đó mà rối lên. Không gian lộn xộn dễ kéo theo sự xao nhãng. Và sự xao nhãng khiến mọi việc chậm đi thấy rõ.
Một căn phòng gọn gàng không chỉ dễ nhìn. Nó giúp bạn tập trung hơn khi làm việc, ngủ sâu hơn khi nghỉ ngơi. Chúng tôi từng tư vấn cho một bạn làm thiết kế đồ họa đang sống trong căn studio khoảng mười lăm mét vuông. Sau khi bớt đi gần nửa số đồ, bạn ấy kể rằng mỗi sáng thức dậy không còn phải nhìn cảnh quần áo chất đầy trên ghế. Thời gian dọn dẹp cuối tuần cũng giảm gần một nửa, và bạn dùng khoảng thời gian dư ra để đi bộ hoặc đọc sách.
Tuy vậy, người mới bắt đầu rất dễ đi quá đà. Có người xem ảnh đẹp trên mạng rồi dọn sạch đồ trong nhà chỉ trong một buổi chiều, để vài tuần sau lại phải mua lại những thứ thiết yếu. Có người khác mua cả chục hộp lưu trữ trước khi biết mình thực sự cần cất những gì. Cả hai cách đều làm ví hao hụt mà căn phòng cũng chẳng khá hơn. Gọn gàng là một quá trình chọn lọc diễn ra từ từ, không phải một đợt thanh lý chớp nhoáng.
Chọn vật dụng thế nào để vừa gọn vừa bền?
Nguyên tắc đầu tiên chúng tôi hay nhắc khách hàng là ưu tiên đồ đa năng. Với căn hộ nhỏ, một chiếc giường có hộc kéo bên dưới có thể thay cho cả tủ quần áo lẫn kệ đựng chăn gối. Bàn làm việc gấp gọn cũng là lựa chọn hợp lý, vì khi không dùng, bạn có thể gập lại và trả không gian cho phòng khách. Mỗi món đồ nên làm được ít nhất hai việc. Nếu nó chỉ làm đúng một việc, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền.
Nguyên tắc thứ hai là độ bền. Đồ rẻ nhưng hỏng sau một năm thường tốn kém hơn bạn tưởng, vì phải mua lại và còn mất công thay thế. Gỗ tự nhiên, kim loại sơn tĩnh điện và nhựa cao cấp là những chất liệu chúng tôi hay gợi ý, bởi ít phải thay mới. Không nhất thiết phải mua đắt, nhưng bạn nên hỏi kỹ về cấu tạo và chính sách bảo hành trước khi quyết định.
Với các hạng mục nền tảng như nhà cửa, nội thất, thiết bị và vật liệu, đầu tư đúng ngay từ đầu thường tiết kiệm hơn về lâu dài. Chúng tôi từng gặp nhiều gia đình mua tủ bếp giá rẻ, vài năm sau phải làm lại cả mảng cánh tủ vì ván ẩm và bản lề xuống cấp. Ngược lại, khi chọn bản lề và ray trượt chất lượng ngay từ đầu, đồ đạc vận hành êm ái và ít trục trặc hơn. Khoản tiền tiết kiệm được có thể dành cho việc khác, chẳng hạn như học thêm kỹ năng để tận dụng trợ lý thông minh trong công việc hằng ngày.
Các bước tối ưu chi phí khi cải tạo phòng ở
Chi phí cải tạo thường vượt dự kiến vì người ta mua đồ theo cảm hứng thay vì theo kế hoạch. Cách làm chúng tôi hay khuyên là lập danh sách theo thứ tự ưu tiên. Những món phục vụ việc ngủ, nghỉ và làm việc nằm ở đầu danh sách. Đèn trang trí, tranh treo tường hay thảm nên để sau cùng, khi bạn đã biết chắc ngân sách còn lại.
Một hướng khác là cân nhắc gói thiết kế kết hợp thi công. Khi làm trọn gói, đơn vị thường đưa ra mức giá tốt hơn so với mua lẻ từng món. Quan trọng hơn, cả căn phòng sẽ đồng nhất về màu sắc và phong cách, không bị cảm giác vá víu. Bạn nên hỏi rõ các khoản phát sinh ngay từ đầu để tránh bất ngờ về sau.
Đồ cũ vẫn có thể tận dụng. Một chiếc tủ gỗ cũ, sau khi sơn lại và thay bộ tay nắm hiện đại, nhiều khi trông mới hẳn. Có khách hàng của chúng tôi tự tay làm mới cả bộ bàn ăn chỉ trong một cuối tuần. Họ vừa tiết kiệm được khoản đáng kể, vừa có thêm niềm vui khi nhìn thành quả do chính tay mình làm ra.
Để dễ hình dung sự khác biệt giữa hai cách tiếp cận, lối tối giản thường có ít đồ hơn, không gian thoáng hơn và chi phí bảo trì thấp hơn. Lối truyền thống ấm cúng hơn về cảm xúc, nhưng đồ tích lũy nhiều nên dễ chật chội và tốn công dọn dẹp. Không có cách nào đúng tuyệt đối. Bạn chỉ cần chọn cách hợp với nhịp sống và công việc của mình, rồi điều chỉnh dần theo thời gian. Nếu muốn so sánh thêm các lựa chọn cho nhà đầu tư, bạn có thể tham khảo kinh nghiệm chọn nội thất và vật liệu bền, nơi chúng tôi phân tích kỹ hơn về tiêu chí chọn lựa.
Giữ thói quen ngăn nắp để không gian luôn dễ chịu
Bố trí xong phòng mới chỉ là bước đầu. Giữ được sự gọn gàng mới thật sự là thử thách. Chúng tôi áp dụng một quy tắc đơn giản: mua một món mới thì phải bỏ đi một món có công năng tương đương. Nhờ vậy số lượng đồ trong nhà không phình to lặng lẽ, và bạn không phải tốn thêm chỗ chứa những thứ không cần thiết.
Với người bận rộn, dọn dẹp mỗi ngày dễ thành gánh nặng và nhanh chóng bị bỏ dở. Thay vào đó, bạn có thể dành khoảng mười lăm phút mỗi cuối tuần để sắp xếp lại khu vực sinh hoạt chung. Điều quan trọng là trả đồ về đúng chỗ ngay sau khi dùng xong, để không phải đối mặt với đống bừa bộn vào cuối tháng.
Chúng tôi tin rằng ngôi nhà phản ánh khá rõ trạng thái tinh thần của người sống trong đó. Khi bạn chăm chút góc sống của mình, bạn đang tạo ra môi trường giúp nạp lại năng lượng sau những giờ làm việc căng thẳng. Không cần làm mọi thứ cùng lúc. Chỉ cần bắt đầu từ một góc nhỏ ngay hôm nay là bạn đã thấy được sự khác biệt.